Het artikel
Een website in dertig seconden?
Je ziet het steeds vaker in reclames op televisie en op internet: klik op een knop, vertel AI wat voor website je wilt en even later staat er een complete website klaar. Inclusief teksten, afbeeldingen, navigatie en een professioneel ogend ontwerp.
Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn.
Maar het bijzondere is: het kan echt.
Vraag een AI om een website voor een restaurant, een adviesbureau of een fotograaf te maken en je krijgt vaak binnen enkele minuten een verrassend bruikbaar resultaat. Waar vroeger kennis van HTML, CSS en JavaScript nodig was, kun je nu met een paar zinnen al behoorlijk ver komen.
Toch zit er een belangrijk verschil tussen een website kunnen genereren en een goede website ontwikkelen.
En dat verschil wordt pas duidelijk wanneer je iets meer wilt.
Waarom lijken zoveel AI-websites op elkaar?
AI is bijzonder goed in het herkennen en toepassen van bestaande patronen. Het weet hoe een moderne website er doorgaans uitziet: een grote introductie bovenaan, een opvallende knop, een aantal kaarten met diensten, mooie afbeeldingen en een contactgedeelte onderaan.
Dat zijn niet per definitie slechte ontwerpkeuzes. Ze werken vaak prima.
Maar geef verschillende AI-systemen dezelfde algemene opdracht en je zult regelmatig vergelijkbare resultaten zien. Dezelfde afgeronde kaarten, kleurverlopen, schaduwen, grote koppen en vertrouwde pagina-indelingen.
De website ziet er professioneel uit, maar heeft niet altijd een eigen identiteit.
Dat betekent niet dat AI geen origineel ontwerp kan maken. Integendeel. Met voldoende richting, goede voorbeelden en gerichte aanpassingen kun je er heel bijzondere resultaten mee bereiken.
Alleen moet iemand wel weten welke richting het ontwerp op moet.
Welke uitstraling past bij het bedrijf? Hoe begeleid je bezoekers door de informatie? Wat moet opvallen en wat juist niet? Hoe zorg je ervoor dat de website op een mobiele telefoon net zo overtuigend werkt als op een groot scherm?
Dat zijn ontwerpvragen, geen vragen die je met alleen een druk op de knop oplost.
Een website is meer dan wat je op het scherm ziet
Een mooie homepage is nog geen complete website.
Stel dat je AI vraagt om een website met diensten, projecten, nieuwsartikelen en een contactpagina. Die pagina's kan AI prima genereren, vaak inclusief voorbeeldteksten en afbeeldingen.
Maar wat gebeurt er als je volgende week een nieuwe dienst wilt toevoegen? Of een artikel wilt publiceren? Of dezelfde informatie zowel in het Nederlands als in het Engels beschikbaar wilt maken?
Als alle inhoud rechtstreeks in de broncode is opgenomen, wordt het aanpassen van een website al snel een technische handeling.
Voor een eenvoudige, kleine website hoeft dat geen probleem te zijn. Maar zodra een website groeit, wil je meestal de inhoud kunnen beheren zonder telkens aan de code te komen.
Daar komt een Content Management System (CMS) om de hoek kijken.
Met een CMS zoals Drupal kun je inhoud gestructureerd beheren. Je maakt niet zomaar losse pagina's, maar definieert bijvoorbeeld diensten, producten, projecten en artikelen als afzonderlijke soorten content.
Die inhoud kun je vervolgens op verschillende plekken hergebruiken, aan elkaar koppelen en in meerdere talen aanbieden.
Een nieuwe dienst toevoegen betekent dan niet dat je een nieuwe pagina moet programmeren. Je vult de juiste velden in en het systeem zorgt ervoor dat de informatie op de bedoelde plekken verschijnt.
En hier wordt het interessant: AI kan ook helpen om zo'n systeem te ontwikkelen. Maar daarvoor moet je begrijpen hoe de inhoud is georganiseerd, welke relaties nodig zijn en hoe de verschillende onderdelen met elkaar communiceren.
Wat als je het ontwerp en het CMS van elkaar scheidt?
Bij veel traditionele websites zijn de presentatie en het contentbeheer nauw met elkaar verbonden. Het CMS zorgt niet alleen voor de inhoud, maar genereert ook de pagina die bezoekers te zien krijgen.
Dat werkt uitstekend voor veel toepassingen, maar het is niet de enige mogelijkheid.
Je kunt beide onderdelen ook van elkaar scheiden. Dat wordt een headless of decoupled architectuur genoemd.
Voor de nieuwe Visual Shapers-website gebruik ik bijvoorbeeld een combinatie van Drupal en Astro.
Drupal zorgt voor het beheren van de inhoud: teksten, afbeeldingen, diensten, projecten, artikelen en de relaties daartussen.
Astro zorgt voor de presentatie aan de bezoeker. Het haalt de benodigde gegevens op en bouwt daarmee de website.
Bij een volledig statische uitvoering genereert Astro vooraf de HTML-pagina's. De webserver hoeft bij ieder bezoek niet opnieuw Drupal aan te roepen of een database te raadplegen om de pagina samen te stellen.
De bezoeker krijgt simpelweg de al gegenereerde pagina te zien.
Wanneer de inhoud in Drupal verandert, kan een nieuw bouwproces ervoor zorgen dat de statische website wordt bijgewerkt.
Het mooie van deze aanpak is dat je de vrijheid van een modern frontend-framework combineert met het gemak van een volwassen CMS.
Je hoeft dus niet te kiezen tussen een uniek ontworpen website en eenvoudig contentbeheer. Je kunt beide hebben.
Kan zo'n website ook veiliger zijn?
Veiligheid is een ander belangrijk onderwerp dat in reclames voor AI-websitebouwers zelden uitgebreid aan bod komt.
Websites worden voortdurend bezocht door geautomatiseerde bots die zoeken naar bekende kwetsbaarheden, verouderde software, slecht beveiligde formulieren of onbeveiligde beheerfuncties.
Dat geldt natuurlijk niet alleen voor websites die met AI zijn gemaakt.
Maar de manier waarop een website technisch is opgebouwd, bepaalt wel voor een deel welke risico's er bestaan.
Bij een traditioneel dynamische website moet de server vaak bij ieder bezoek programmacode uitvoeren en mogelijk gegevens uit een database ophalen.
Bij een vooraf gegenereerde Astro-website is dat voor de publieke pagina's niet nodig. De bezoeker ontvangt gewone HTML, CSS en eventueel JavaScript.
Hierdoor wordt een groot deel van de dynamische functionaliteit die anders publiek bereikbaar zou zijn, overbodig. Dat kan het aanvalsoppervlak aanzienlijk verkleinen.
Een aanvaller kan bijvoorbeeld niet via de publieke webpagina rechtstreeks een kwetsbaarheid in de PHP-code van het achterliggende CMS misbruiken als dat CMS helemaal niet via die publieke website bereikbaar is.
Maar statisch betekent niet automatisch veilig.
Ook een statische website kan kwetsbaarheden bevatten, bijvoorbeeld in JavaScript, externe diensten, formulieren of de infrastructuur. En het achterliggende Drupal-systeem moet natuurlijk nog steeds goed worden beveiligd, bijgewerkt en afgeschermd.
De winst zit dus niet in één magische technologie, maar in het bewust ontwerpen van de architectuur.
En wat doet AI dan nog?
Misschien klinkt dit alsof AI toch minder nuttig is dan de reclames beloven.
Maar het tegendeel is waar.
AI kan juist enorm helpen bij het ontwikkelen van dit soort websites. Niet alleen bij het genereren van een eerste ontwerp, maar ook bij het schrijven en verbeteren van code, het opzetten van componenten, het bouwen van koppelingen, het analyseren van fouten en het uitvoeren van controles.
Zelf gebruik ik AI als hulpmiddel tijdens het ontwikkelproces. Het maakt het mogelijk om ideeën veel sneller uit te proberen en oplossingen te onderzoeken waarvoor vroeger aanzienlijk meer tijd nodig was.
Maar AI neemt niet automatisch de juiste beslissingen.
Het kan een technisch werkende oplossing voorstellen die op langere termijn lastig te onderhouden is. Het kan onnodige complexiteit introduceren, bestaande functionaliteit dupliceren of belangrijke beveiligingsaspecten over het hoofd zien.
En soms levert het code op die overtuigend oogt, maar eenvoudigweg niet doet wat je verwacht.
Daarom blijft ervaring belangrijk. Je moet kunnen beoordelen wat AI voorstelt, begrijpen waarom iets werkt en herkennen wanneer een andere aanpak beter is.
AI versnelt het ontwikkelproces, maar vervangt niet het denkwerk dat aan een goed systeem voorafgaat.
Moet iedere website dan met Drupal en Astro worden gebouwd?
Zeker niet.
Voor een kleine website met een paar vaste pagina's kan een AI-websitebouwer een uitstekende oplossing zijn. Zeker wanneer snelheid, eenvoud en een beperkt budget belangrijker zijn dan uitgebreide functionaliteit of een volledig eigen ontwerp.
Er is geen reden om een ingewikkelde architectuur te bouwen wanneer een eenvoudige oplossing precies doet wat nodig is.
Maar de eisen veranderen zodra een website onderdeel wordt van de dagelijkse bedrijfsvoering.
Misschien wil je later meerdere talen ondersteunen, gegevens met andere systemen uitwisselen, content op verschillende websites hergebruiken of nieuwe functionaliteit toevoegen.
Dan wordt het belangrijk om vooruit te denken.
Niet om alles alvast te bouwen, maar om te voorkomen dat je bij iedere nieuwe wens opnieuw moet beginnen.
De beste technologie is uiteindelijk niet de nieuwste of ingewikkeldste, maar degene die past bij wat je vandaag nodig hebt en morgen wilt kunnen doen.
De toekomst van webontwikkeling
AI heeft webontwikkeling definitief veranderd.
Wat vroeger dagen kon duren, kan tegenwoordig soms in uren. Ideeën kunnen sneller worden uitgewerkt, prototypes sneller worden getest en technische drempels zijn lager geworden.
Dat is een geweldige ontwikkeling, ook voor mensen die zelf geen programmeur zijn.
Maar naarmate het genereren van een website eenvoudiger wordt, verschuift de waarde van webontwikkeling.
Het gaat steeds minder alleen om het kunnen schrijven van code en steeds meer om het begrijpen van de behoefte erachter.
Hoe organiseer je informatie? Hoe zorg je voor een herkenbare identiteit? Welke technische keuzes maken een website snel, veilig, toegankelijk en onderhoudbaar? En hoe zorg je ervoor dat de website kan meegroeien?
Bij Visual Shapers zie ik AI daarom niet als vervanging van webontwikkeling, maar als een krachtig onderdeel ervan. Een hulpmiddel waarmee je sneller en creatiever kunt werken, mits je weet hoe je het moet inzetten.
Een website maken met AI is tegenwoordig verrassend eenvoudig. Een website maken die echt bij je past, goed blijft functioneren en met je ambities meegroeit, blijft een vak.
En juist dat maakt webontwikkeling in het AI-tijdperk zo interessant.